Norge 1800

tilbake til:

Om disse sidene

Her skulle
Bjørg Juhlins semesteroppgave ligge,

i stedet valgte hun sammen med vinterens verste influensavirus - å prioritere et gedigent pionerarbeid med å få norskundevisninga i videregånde skole her på Island, inn i læreplanen. En læreplan som skal gjelde til
år 2010.

Her får dere nøye dere med en hilsen fra henne:

Noen ord om læreplanarbeid for norskfaget i islandsk skole

Norsk har fra 1970 vært undervisningsfag i islandsk grunn- og videregående skole. I flere tiår var norsk første fremmedspråk for elever som valgte norsk som nordisk språk her til lands.

De fleste islandske elever lærte dansk, for det faget var integrert i timeplanen. Elever som hadde gode kunnskaper i norsk, fikk bytte ut dansk med norsk. Det hadde noe med myndighetenes velvilje å gjøre, for dette hadde ikke lovhjemmel.

Islandske familier vender hjem etter flere års opphold i Norge, og barna er nærmest tospråklige. For dem er det viktig at de får bygge videre på det språklige grunnlaget de har fra Norge. Dette skjønte islandske skolemyndigheter, og derfor imøtekom de foreldrenes ønske om norskundervisning for de "hjemvendte" barna.

Vi har undervist uten læreplan i flere tiår, og uten lovhjemmel ! Norskfaget ble derfor alltid nevnt i parantes i de eldre læreplanene.

Dansk var frem til 1998 første fremmedspråk (fra 5. klasse i grsk) Engelsk har nå tatt over som første fremmedspråk, og elevene begynner først med dansk i 7. klasse.

De siste månedene har jeg på oppdrag fra Undervisningsministeriet (Menntamálaráðuneytið) holdt på å snekre sammen læreplan for norsk i islandsk vgs skole. Utkast til læreplan for grunnskolen ble levert i des. 98. Vi var to (ja, det er sant! 2) lærere som utarbeidet utkastet for grunnskolen, men det var bare én (ja, det er sant ! 1) som begynte å utarbeide utkast til læreplan for vgs. Det var jeg. Nå er vi blitt tre, og læreplanen skal snart sjøsettes. Det blir en lettelse !

Læreplanen bygger på moduler, to moduler i "kjerne", NOR 103 og NOR 203, for alle linjer, og en tilleggsmodul, NOR 303, for språklinje. Så får vi tre valgmoduler, og våre blir: NOR 403 Saga og menning (Historie og kultur), NOR 503 Ferðamál (Turistnæring) og NOR 603 Nám, starf og viðskipti (Studier, yrkesliv og handel).

Semesteroppgave for Volda "veve undervisningsopplegg" fikk vike for læreplanarbeid, den nye planen skal gjelde til år 2010. Jeg føler at noe av "livsverket" mitt ligger i norskundervisningen her, derfor var det så viktig å snekre sammen "noe", forhåpentligvis brukbart, for lærere som kommer etter meg.
Læreplanarbeidet har foregått parallelt med Volda-studiene, så nettene er blitt lange her i mørketida. Men nå lysner det på vinterhimmelen !

Skolen "min", Menntaskólinn við Hamrahlíð, får besøk av en avgangsklasse fra Saltdal vgs, Rognan, onsdag 17.02. Saltdal-elevene skal hospitere i diverse timer og "sosialisere" med islendingene dag og natt (nesten).

Les om Saltdal-elevenes Islandstur her: Kristians Islandsside

Utdrag fra historiens første læreplan for norsk og svenskundervisning i videregånde skole. På islandsk.

Norsku- og sænskunám í framhaldsskóla
A. INNGANGUR

Nemendur með grunnskólapróf í norsku eða sænsku úr íslenskum skóla, eða með sambærilegt próf erlendis frá, halda námi áfram í framhaldsskóla.

Þeir sem eiga rétt á að stunda nám í norsku/sænsku í framhaldsskóla eru nemendur, sem hafa búið í Noregi/Svíþjóð eða eiga fjölskyldu- og /eða vinatengsl og hafa þá sérstöðu, að þeir hafa gott vald á málinu, sumir eru allt að því tvítyngdir. Þeir vita deili á samfélaginu, þekkja tjáskiptareglur þess og siði. Þeir hafa því málfarslega og menningarlega rætur bæði á Íslandi og í Noregi/Svíþjóð.

Sú undirstöðukunnátta sem nemendur þurfa að hafa fyrir, til að geta stundað námið í norsku eða sænsku er

- að nemandinn skilji vel talaða norsku/sænsku
- geti lesið og skilið almenna norska/sænska texta miðað við sinn aldurshóp
- geti auðveldlega gert sig skiljanlegan á talaðri norsku/sænsku

Þessi lágmarkskunnátta er nauðsynleg til þess að nemendur geti nýtt sér það norskunám/ sænskunám sem í boði er fyrir þennan nemendahóp.

Námið í framhaldsskóla byggir á öllum fjórum færniþáttum sem nemendur hafa þjálfað í grunnskóla: tal, hlustun, lestur og ritun og eru þeir samtvinnaðir námsefni í öllum áföngum. Ljóst, er að nemendur hafa misgott vald á færniþáttum málsins og er komið til móts við það í náminu. Kennsluaðferðir í tungumála-námi eru snarlíkar í öllum tungumálum og er hér vísað í umfjöllun um önnur tungumál í námsskránni, svo og um sameiginlegt mat.

Áfangarnir eru NOR/SÆN 103, grunnáfangi, og NOR/SÆN 203 grunnáfangi, sem sem teljast kjarni á öllum brautum nema málabraut, þar sem nemendur bæta við sig NOR/SÆN 303 Bókmenntir. Kjörsviðsáfangar eru NOR/SÆN 403 Saga og menning, NOR/SÆN 503 Ferðamál og NOR/SÆN 603 Nám, starf og viðskipti. Inntak náms í áföngum á kjörsviði er að undirbúa nemendur undir þáttöku í margvíslegu námi og starfi bæði á Islandi og erlendis, sér í lagi á Norðurlöndum.

Norska/sænska er notað sem kennslumál í öllum áföngum. Upplýsingatækni er stór þáttur í námi, einnig bera nemendur í auknum mæli ábyrgð á námi sínu og framförum.

Fjarkennsla verður í boði þar sem hennar er þörf.

B. Lokamarkmið
- Nemandinn hefur aukið við kunnáttu sína í málinu þannig að hún nýtist honum í námi og starfi bæði heima fyrir, á Norðurlöndunum og á alþjóðavettvangi.
- Nemandinn notar málið sem samskiptatæki, munnlega og skriflega, til þess að miðla og afla sér þekkingar og reynslu.
- Nemandinn getur unnið bæði sjálfstætt og í hóp,af umburðarlyndi og á jafnréttisgrundvelli.
- Nemandinn er meðvitaður um félagslegt gildi málsins, og hvernig málnotkun tekur mið af ólikum aðstæðum.
- Nemandinn gerir sér grein fyrir gildi tvítyngis,eða það að hafa sérlega gott vald á öðrum máli en móðurmálinu.
- Nemandinn hefur sjálfstraust hvað varðar eigin málhæfni, og getur átt frumkvæði að því að leysa margvísleg verkefni.
- Nemandinn getur lesið og skilið einfalda texta á hinum Norðurlandatungunum, og greint milli þeirra.
- Nemandinn þekkir til helstu reglur um uppbyggingu málsins, eins og málfræði, setningafræði og orðmyndun, og getur beitt þeim af öryggi.
- Nemandinn hefur fengið þekkingu á náttúru Noregs/Svíþjóðar, samfélagi, stjórnarháttum, menningu, síðum og hefðum, og getur nýtt sér hana við nám og störf.
- Nemendur hafa fengið færni í að lesa mismunandi textar með ýmsum aðferðum
- Nemendur hafa fengið þjálfun í að bæði lesa, hlusta, tala og skrifa á gagnrýninn hátt.
- Nemendur eru færir um að bera ábyrgð á eigin námi, átta sig á gildi eigin frumkvæðis og vinnu, og geta metið kunnáttu sína og annara á raunhæfan hátt.
- Nemendur getur unnið markvisst með upplýsingatækni og þekkir til ólíkra hjálpargagna hennar.
- Nemendur í norsku hafa öðlast góða hæfni í annaðhvort bókmáli eða nýnorsku, en þekkja þó til beggja málanna og vita deili á helstu mállýskur.
- Nemandinn hefur kynnst í stórum dráttum norska/sænskum bókmenntum og bókmenntasögu og kunna helstu aðferðir við bókmenntagreiningu.