Norsk Kulturråd har valt ut Ytste Skotet til å vere eitt av ni prosjekt i heile landet som arbeider under emnet "Barn, unge og museum". 

Ytste Skotet er i seg sjølv ein historisk oase der ein har råd til å prøve ut gammaldags gardsdrift. 
For borna skal Ytste Skotet vere ei kjelde til levande forståing av natur, kultur og historie. 
For skulane skal Ytste Skotet vere ein base for kunnskap på fleire plan, det vere seg miljøfag, historie, naturfag og samfunnslære, blant anna. 
Først og fremst er likevel Ytste Skotet  ei aktiv kjelde til å skape haldningar hos borna.  Ved å delta med heile seg i eit gammaldags naturalhushald, vil borna få eit forhold til natur - og kultur-miljø som knapt kan oppdrivast på anna vis. 

Prosjektet er nyskapande med omsyn til metode, organisering og samarbeid. Her er det snakk om å gjere "museet", historia og formidlinga så levande som råd. 

Nokre hovudtankar bak prosjektet kan kort summerast:  

• Læring gjennom deltaking. Frå lærebok til opplevingsarena.
• Levande fortid. Frå museum til økomuseum, ein aktiv del av lokalsamfunnet.
• Naturen inn på livet. Frå øko-informasjon til øko-kjennskap.
• Direkte møte med omgivnaden. Frå framandgjering til nærkontakt med natur og miljø.

"Gammaldags gardsdrift" vil i denne samanhangen seie det naturalhushaldet som vi kjenner frå førindustriell tid. 
Naturalhushaldet byggjer på prinsippet om sjølvberging. 
Det vil igjen seie eit menneskeleg samspel med naturen som vi ikkje finn maken til i dag. 
Sjølvberginga er velsigna avhengig av at mennesket arbeider på naturen sine premissar. 
 

Dermed har den gamle garden også ein direkte overføringsverdi til det moderne samfunnet. 
 
 

Tidene endrar seg, og vi må kanskje ta opp att nokre av dei gamle metodane for å berge oss ut av det uføret miljøet har hamna i. 
Det økologiske landbruket som fleire og fleire svergar til,  tar opp att fleire idear frå "gamletida". 
Vekstskifte, mangfald og ressursnytting innanfor garden er viktige stikkord her. 
I denne samanhangen er det viktig å skape positive opplevingar rundt "tungvint" arbeid, når det er for naturen sin del. 
På Ytste Skotet er det muleg å kjenne dette samspelet mellom natur og kultur med alle sansar for ein dag eller fleire. 
 

Med eit godt tilrettelagt for- og etterarbeid i tillegg, har vi mykje å vinne. 
Målet er at borna skal få eit heilskapleg bilete av samanhangane i økosystemet. 
Eit opphald i eit levande naturalhushald betyr å leve ut samanhangane i det små - og det er der vi må begynne. 

Kvifor arbeide i det små?  

Kvar blir miljøkatastrofa og ressurskrisa av? Kvifor hamne på ein fråflytta gard for å lære om moderne miljøvern? 
Jau, det er klart vi skal redde verda - ein plass må vi no begynne... Men det er haldningane som må vere grunnmuren. 
For å arbeide for natur og miljø, må borna ha eit trygt og godt forhold til desse dimensjonane, ja, helst kjenne seg som ein del av dei. 

Dette er ikkje sjølvsagte kjensler i ei medieskapt verd, der borna opplever det meste i andre ledd. 
Framandgjering er ei av dei store fellene som det moderne samfunnet har falle i. 
Born veks opp i klede og av mat som dei ikkje veit kvar kjem ifrå. 
Det er godt for born å sjå korleis ull blir til tråd og klede, og korleis ei potet blir til fleire. 
 

Desse kvardagens under hoppar vi gjerne over, men dei vil alltid vere der - som ein livsviktig del av miljøet. 
Slike under illustrerer meir enn noko korleis samspelet mellom natur og kultur verkar. 
Dersom borna i tillegg får delta i dette skaparverket, blir det meir enn ein illustrasjon. 

Frå den framspringande, bratte fjellhylla i Storfjorden kan vi formidle noko av det trygge som storsamfunnet er på leit etter. 

Framandgjering gjer utrygg, makteslaus og ansvarslaus. 
Å gjere nært handlar om å gi oversikt, skape identitet og kjensle av å høyre til ein stad. 
Berre ut frå ein slik trygg ståstad kan borna evne og ha overskot til å kjenne ansvar for naturen og miljøet. 
For å nærme oss det fjerne må vi ta til oss det nære. 
 

Mål og meining forts.